1921 TEŞKİLAT-I ESASİYE KANUNU

1921 Anayasa Taslağı, Atatürk’ün yönlendirmesiyle Bakanlar Kurulu tarafından hazırlanmıştır. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde özel bir encümende incelendikten sonra görüşülerek kabul edilmiştir

21.1.1921 tarihli ve 85 sayılı “Teşkilat-ı Esasiye Kanunu” adını taşıyan bu Anayasa, milli egemenlik ilkesine dayalı yeni bir devlet kurmuştur.

Türkiye Büyük Millet Meclisinde kanunlar gibi genel usule göre görüşülmüş olması, nitelikli çoğunluk aranmaması ve değişiklikle ilgili katılaştırma tekniği içermemesi sebepleriyle “esnek (yumuşak) anayasa” olarak nitelenen 1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu, aynı zamanda sadece 24 maddeden oluşan kısa metni sebebiyle “çerçeve anayasa” olarak sınıflandırılmaktadır. Kuvvetler birliğine dayalı “Meclis hükümeti” sistemini benimsemiş olan 1921 Anayasası, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin sürekli toplantı halinde olmasını öngören Nisab-ı Müzakere Kanunu’nun 1. Maddesine atıf yapmıştır.

Anayasanın orijinal metni, 3. Tertip Düstur, Cilt:1, 196. Sayfasında yayımlanmıştır

İlk Metin 1. Değişiklik - 20.01.1337

01 Nisan 1923 (1339) tarihli ve 369 sayılı “ Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nun Madde-i Müzeyyelesinin İlgasına ve Tecdid-i İntihabata Dair Heyet-i Umumiye Kararı” ile 1921 Anayasasının ilk halinde “madde-i münferide” şeklinde geçen madde yürürlükten kaldırılmıştır. Anayasada TBMM kararı şeklinde yapılan bu ilginç değişikliğin metni, 3. Tertip Düstur, Cilt:4, 15. Sayfasında yayımlanmıştır.

2. Değişiklik - 29.10.1339

29.10.1339 (1923) tarihli ve 364 sayılı “Teşkilat-ı Esasiye Kanununun Bazı Mevaddının Tavzihan Tadiline Dair Kanun” ile gerçekleştirilen ikinci değişiklik, altı maddeden ibarettir. Bu değişiklik metni, 3. Tertip Düstur, Cilt:5, 158. Sayfa ile 30 Ekim 1923 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.



Türkiye Büyük Millet Meclisi Anayasa Portalı
© 2014 TBMM